In memoriam: John C. Bogle

‘We zijn als sector volledig uit koers geraakt. We richten ons niet langer op verstandig beheer, maar op het verkopen van producten.’ Deze verzuchting slaakte de vorige maand overleden John Bogle al in de jaren ’70.

In zijn ogen was de oorzaak een fundamenteel belangenconflict: kosten voor beleggers zijn inkomsten voor de beleggingsindustrie. En ‘strategie volgt structuur’, wist Bogle, dus zolang dat belangenconflict bleef bestaan, zou er niets veranderen. Vermogensbeheerders zouden zich in alle mogelijke bochten blijven wringen om beleggingskosten zo hoog mogelijk te houden, om zo hun inkomsten te maximaliseren.

Geïnspireerd door het oude coöperatieve model van Robeco verzon Bogle een simpele oplossing. Als er geld overblijft nadat ‘normale’ fondskosten zijn betaald, dan moet dat geld niet weglekken als winst voor de fondsbeheerder, maar terugvloeien naar fondsbeleggers via lagere fees.

Met dat idee als basis richtte Bogle in 1975 Vanguard op. De gevolgen zijn moeilijk te overschatten. Vanguard groeide uit tot het een na grootste fondsbedrijf ter wereld en leidde de opkomst van passieve beleggingsfondsen: inmiddels goed voor zo’n 30 procent van alle fondsbeleggingen ter wereld.

Vanguard’s focus op lage kosten heeft de hele industrie veranderd. Bloomberg berekende dat Bogle’s idee Amerikaanse beleggers het duizelingwekkende bedrag van 1 biljoen dollar aan kosten heeft bespaard. Het is ook aan Bogle te danken dat je tegenwoordig vrijwel gratis goed gespreid kan beleggen.

Geen wonder dus dat Warren Buffett al eens opmerkte: “Als er ooit een standbeeld wordt opgericht om de persoon die het meeste voor beleggers heeft gedaan te eren, dan is dat John Bogle…. Hij is een held voor hen, en voor mij.”

Jack was ook onze held en zijn filosofie is de inspiratiebron voor ons boek De Beleggingsillusie. Voor ons geen trotser moment dan toen Bogle na het lezen van de Engelse vertaling adviseerde: “Lees De Beleggingsillusie voordat je ook maar één euro belegt!” Zo straalde zijn ster ook een heel klein beetje af op ons.

Bogle’s no-nonsense wijsheid zal voor altijd door blijven klinken in onze columns en richting geven aan ons bedrijf.

Marius & Jolmer